याच कारणासाठी, जगभरातील देशांनी ऊर्जा संवर्धन आणि उत्सर्जन कपात साध्य करण्याच्या, तसेच पृथ्वीच्या पर्यावरणाचे पुनरुज्जीवन करण्याच्या उत्सुकतेने विविध तांत्रिक मार्गांचा अवलंब केला आहे.
एका स्तरावरून दुसऱ्या स्तरावर येणाऱ्या दबावामुळे, मोठे ऊर्जा ग्राहक असलेली सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रे स्वाभाविकपणे परिवर्तनाला सामोरे जात आहेत:
उदाहरणार्थ, प्रदूषण कमी करण्याचे कार्य बळकट करणे आणि नायट्रोजन व फॉस्फरस मोठ्या प्रमाणावर काढून टाकण्याच्या मोहिमेत सहभागी होणे;
उदाहरणार्थ, ऊर्जा स्वयंपूर्णतेचा दर सुधारण्यासाठी मानक उन्नयन आणि परिवर्तन करून कमी-कार्बन सांडपाणी प्रक्रिया साध्य करणे;
उदाहरणार्थ, पुनर्वापर साध्य करण्यासाठी सांडपाणी प्रक्रियेच्या प्रक्रियेत संसाधने परत मिळवण्याकडे लक्ष दिले पाहिजे.
तर आहे:
२००३ मध्ये सिंगापूरमध्ये जगातील पहिला 'नीवॉटर' पुनर्वापरित पाणी प्रकल्प उभारण्यात आला आणि सांडपाण्याचा पुनर्वापर पिण्याच्या पाण्याच्या मानकांपर्यंत पोहोचला;
२००५ मध्ये, ऑस्ट्रियाच्या स्ट्रास सांडपाणी प्रक्रिया केंद्राने, सांडपाणी प्रक्रियेसाठी लागणारा ऊर्जेचा वापर केवळ सांडपाण्यातील रासायनिक ऊर्जेच्या पुनर्प्राप्तीवर अवलंबून पूर्ण करून, जगात प्रथमच ऊर्जा स्वयंपूर्णता प्राप्त केली;
२०१६ मध्ये, स्विस कायद्यानुसार सांडपाणी (गाळ), जनावरांचे शेण आणि इतर प्रदूषकांमधून अनवीकरणीय फॉस्फरस संसाधने पुनर्प्राप्त करणे अनिवार्य करण्यात आले.
…
जागतिक स्तरावर मान्यताप्राप्त जलसंधारण शक्ती म्हणून, नेदरलँड्स साहजिकच फार मागे नाही.
तर आज संपादक तुमच्याशी याबद्दल बोलणार आहेत की, कार्बन तटस्थतेच्या युगात नेदरलँड्समधील सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रांना कसे अद्ययावत आणि रूपांतरित केले जात आहे.
नेदरलँड्समधील सांडपाण्याची संकल्पना – न्यूजची चौकट
ऱ्हाईन, मास आणि शेल्ड्ट नद्यांच्या त्रिभुज प्रदेशात वसलेला नेदरलँड्स हा एक सखल प्रदेश आहे.
एक पर्यावरणवादी म्हणून, जेव्हा जेव्हा मी हॉलंडचा उल्लेख करतो, तेव्हा सर्वात आधी माझ्या मनात डेल्फ्ट युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी हे नाव येतं.
विशेषतः, येथील क्लुव्येर जैवतंत्रज्ञान प्रयोगशाळा सूक्ष्मजैविक अभियांत्रिकी तंत्रज्ञानातील कामगिरीसाठी जगप्रसिद्ध आहे. आज आपल्याला परिचित असलेली सांडपाण्यावरील जैविक प्रक्रिया करणारी अनेक तंत्रज्ञानं इथूनच आली आहेत.
जसे की डीनायट्रिफिकेशन फॉस्फरस रिमूव्हल अँड फॉस्फरस रिकव्हरी (BCFS), शॉर्ट-रेंज नायट्रिफिकेशन (SHARON), ॲनारोबिक अमोनियम ऑक्सिडेशन (ANAMMOX/CANON), एरोबिक ग्रॅन्युलर स्लज (NEREDA), साइड स्ट्रीम एनरिचमेंट/मेनस्ट्रीम एन्हांस्ड नायट्रिफिकेशन (BABE), बायोलॉजिकल प्लास्टिक (PHA) रिसायक्लिंग, इत्यादी.
इतकेच नव्हे तर, हे तंत्रज्ञान प्राध्यापक मार्क व्हॅन लूसड्रेक्ट यांनी देखील विकसित केले आहे, ज्यासाठी त्यांना जल उद्योगातील 'नोबेल पारितोषिक' - सिंगापूरचा ली कुआन यू जल पुरस्कार मिळाला आहे.
फार पूर्वी, डेल्फ्ट युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजीने शाश्वत सांडपाणी प्रक्रियेची संकल्पना मांडली होती. २००८ मध्ये, नेदरलँड्स अप्लाइड वॉटर रिसर्च फाउंडेशनने या संकल्पनेला “NEWs” आराखड्यात मूर्त स्वरूप दिले.
म्हणजेच, 'पोषक तत्व + ऊर्जा + पाणी' या वाक्यांशाचे संक्षिप्त रूप, ज्याचा अर्थ असा आहे की शाश्वत संकल्पनेअंतर्गत सांडपाणी प्रक्रिया केंद्र हे प्रत्यक्षात पोषक तत्वे, ऊर्जा आणि पुनर्वापर केलेले पाणी यांचे त्रिमूर्ती उत्पादन करणारे कारखाना आहे.
योगायोगाने, ‘NEWs’ या शब्दाला एक नवीन अर्थही प्राप्त झाला आहे, जो नवीन जीवन आणि भविष्य या दोन्हींचा निर्देश करतो.
हे “NEWs” किती चांगले आहे, याच्या कार्यप्रणालीअंतर्गत सांडपाण्यात पारंपरिक अर्थाने जवळजवळ कोणताही अपव्यय होत नाही:
सेंद्रिय पदार्थ हे ऊर्जेचे वाहक आहेत, ज्याचा उपयोग प्रक्रियेतील ऊर्जेच्या वापराची भरपाई करण्यासाठी आणि कार्बन-न्यूट्रल ऑपरेशनचा उद्देश साध्य करण्यासाठी केला जाऊ शकतो; सांडपाण्यामध्ये असलेली उष्णता देखील वॉटर सोर्स हीट पंपद्वारे मोठ्या प्रमाणात उष्ण/शीत ऊर्जेमध्ये रूपांतरित केली जाऊ शकते, ज्यामुळे केवळ कार्बन-न्यूट्रल ऑपरेशनमध्ये योगदान मिळत नाही, तर समाजाला उष्ण/शीत ऊर्जा निर्यात करण्याची क्षमता देखील प्राप्त होते. हेच पॉवर प्लांटचे उद्दिष्ट आहे.
सांडपाण्यातील पोषक तत्वे, विशेषतः फॉस्फरस, प्रक्रिया दरम्यान प्रभावीपणे पुनर्प्राप्त केली जाऊ शकतात, जेणेकरून फॉस्फरस संसाधनांची कमतरता जास्तीत जास्त प्रमाणात लांबवता येईल. हाच पोषक तत्वांच्या कारखान्याचा गाभा आहे.
सेंद्रिय पदार्थ आणि पोषक तत्वांची पुनर्प्राप्ती पूर्ण झाल्यावर, पारंपरिक सांडपाणी प्रक्रियेचे मुख्य उद्दिष्ट पूर्ण होते आणि उरलेले संसाधन म्हणजे आपल्याला परिचित असलेले पुनर्वापर केलेले पाणी होय. पुनर्वापर केलेल्या पाण्याच्या प्रकल्पाचे हेच उद्दिष्ट असते.
म्हणूनच, नेदरलँड्सने सांडपाणी प्रक्रियेच्या टप्प्यांचा सहा प्रमुख प्रक्रियांमध्ये सारांश केला: ① पूर्व-प्रक्रिया; ② मूलभूत प्रक्रिया; ③ उत्तर-प्रक्रिया; ④ गाळ प्रक्रिया;
हे सोपे वाटते, पण प्रत्यक्षात प्रत्येक प्रक्रियेच्या टप्प्यामागे निवडण्यासाठी अनेक तंत्रज्ञान उपलब्ध आहेत आणि तेच तंत्रज्ञान वेगवेगळ्या प्रक्रियेच्या टप्प्यांमध्येही वापरले जाऊ शकते. क्रमचय आणि संयोजनाप्रमाणे, तुम्ही सांडपाण्यावर प्रक्रिया करण्याचा सर्वात योग्य मार्ग नेहमीच शोधू शकता.
विविध प्रकारच्या सांडपाण्यावर प्रक्रिया करण्यासाठी आपल्याला वरील उत्पादनांची आवश्यकता असल्यास, कृपया आमच्याशी संपर्क साधा.
सौजन्य: नायंजुन एन्व्हायर्नमेंटल प्रोटेक्शन हायड्रोस्फीअर
पोस्ट करण्याची वेळ: २५ मे २०२३