उच्च अमोनिया आणि नायट्रोजनयुक्त सांडपाण्यावर प्रक्रिया करण्यासाठी जिवाणूंची फौज

उद्योगांमध्ये उच्च अमोनिया नायट्रोजन असलेले सांडपाणी ही एक मोठी समस्या आहे. यातील नायट्रोजनचे प्रमाण प्रति वर्ष ४ दशलक्ष टन इतके जास्त असते, जे औद्योगिक सांडपाण्यातील नायट्रोजनच्या प्रमाणाच्या ७०% पेक्षा जास्त आहे. या प्रकारचे सांडपाणी खत, कोकिंग, पेट्रोकेमिकल, औषधनिर्माण, अन्न आणि लँडफिल उद्योगांसारख्या विविध स्रोतांमधून येते. जेव्हा हे पाणी स्रोतांमध्ये सोडले जाते, तेव्हा त्यामुळे पाण्यातील पोषक तत्वांची कमतरता आणि दुर्गंधीच्या समस्या निर्माण होऊ शकतात, जलशुद्धीकरणाची प्रक्रिया अधिक कठीण आणि खर्चिक होऊ शकते, तसेच माणसे आणि सजीवांवर विषारी परिणाम देखील होऊ शकतात.

उच्च अमोनिया नायट्रोजन असलेल्या सांडपाण्यामुळे पर्यावरणाला होणारी हानी लक्षणीय असते. यामुळे जलस्रोतांचे सुपोषण (eutrophication) होऊ शकते, ज्यामुळे शैवाळांची वाढ आणि ऑक्सिजनची कमतरता निर्माण होऊ शकते. यामुळे जलचरांना हानी पोहोचू शकते आणि मानवी वापरासाठीच्या पाण्याची गुणवत्ता कमी होऊ शकते. याव्यतिरिक्त, उच्च अमोनिया नायट्रोजन असलेल्या सांडपाण्यात जड धातू आणि सेंद्रिय प्रदूषकांसारखे इतर हानिकारक पदार्थ देखील असू शकतात.

‘ब्लू वॉटरची लढाई’ जिंकण्यासाठी, उच्च अमोनिया नायट्रोजन असलेल्या सांडपाण्यातील नायट्रोजन काढून टाकण्याचे प्रयत्न वाढवणे अत्यावश्यक आहे. तथापि, पारंपरिक नायट्रोजन काढून टाकण्याच्या प्रक्रिया अनेकदा दीर्घकाळ चालणाऱ्या असतात आणि त्यासाठी मोठ्या प्रमाणात रसायनांची आवश्यकता असते, ज्यामुळे ऊर्जेचा वापर जास्त होतो आणि गंभीर दुय्यम प्रदूषण होते.